روز چهارشنبه در مراسمي رسمي، شاهزاده‌ي هلند جايزه‌ي بزرگ پرنس‌كلاوس را به هنرمند جوان ايراني اعطا كرد.

به گزارش خبرنگار بخش هنرهاي تجسمي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين مراسم كه از سوي بنياد پرنس كلاوس تدارك ديده شده بود، رضا عابديني سخنراني كرد.

وي با اشاره به "ارتباط" که اصلي‌ترين بخش حرفه‌ي او و در طول تاريخ است، به نخستين ارتباط ميان ايرانيان و هلندي‌ها پرداخت.

وي توضيح داد: نخستين هلندي که پا به ايران گذاشت و مقيم ايران شد، نقاشي بود به نام «يان فان هسلت» (Jan Van Hasslt) که در حدود سال 1620 ميلادي يا پس از آن به ايران آمد و به به دربار وقت ايران رفت و آمد داشت و با پادشاه هنردوست ايران عصر صفوي، شاه‌عباس بزرگ رابطه‌ي بسيار صميمانه و نزديکي پيدا کرد. او مدت 20 ‌سال در ايران زندگي کرد و حضوري تاثيرگذار داشت تا آنجا که در نقاشي ديوارهاي کاخ اختصاصي پادشاه صفوي يعني کاخ چهلستون که براي پذيرايي و استقبال از ميهمانان خارجي شاه‌عباس به‌دستور او ساخته شد، در کنار استادان نقاش ايراني حضور داشت. يکي از نقاشي‌هاي سردر بازار قيصريه، مهم‌ترين مرکز تجارت و بازرگاني ايران و جاده ابريشم در اصفهان، يکي از بزرگ‌ترين شهرهاي جهان در سده‌ي هفدهم ميلادي نيز از آثار اوست. به تشويق او بود که شاه‌عباس بزرگ، سفيري روانه هلند کرد که به گواهي تاريخ، شاهزاده «هندريک» و ديگر رجال و اشراف هلندي از او استقبال گرمي کردند. اين گونه، نخستين ارتباط ميان ايران و هلند، توسط يک نقاش برقرار شد، يعني از راه تصوير! يک سده پس از آن، رامبراند، نقاش بزرگ هلندي که خود از مجموعه‌داران بزرگ آثار هنري و علاقه‌مند به نقاشي ايراني بود و بسياري از آثار خود را همچون «مجلس درويشان» متاثر از نقاشي ايراني آفريد، پيشگام ارتباط دوباره‌ي دو ملت، اين بار باز هم از راه تصوير شد.

به گفته‌ي عابديني، در طول سده‌ها، سفيران و بازرگانان بسياري از هلند به ايران سفر کردند و رابطه‌ي هنري و تجاري ميان ايران و هلند، صورت جدي‌تري به خود گرفت.

اين هنرمند و مدرس دانشگاه‌هاي ايران در حضور ملكه و شاهزاده‌ي هلند عنوان كرد: نکته‌ي ظريف و قابل توجه در اين ميان آن بود که همه‌ي اين بازرگانان و سفيران، براي ورود به اصفهان، پايتخت ايران و دربار پادشاه، ناگزير از گذشتن از روي «پل خواجو» يکي از پل‌هاي زيبا و به نام ايران – که هنوز هم در اصفهان پابرجاست - بودند. در اين تاريخچه‌ي کوتاه نيز چون سراسر تاريخ زندگي بشر، با پل و مفاهيم و نشانه‌هاي نمادين آن براي گذر از جهاني به جهاني ديگر يا فرهنگي به فرهنگي ديگر، بسيار برخورد خواهيم داشت.

او تاكيد كرد: بي‌ترديد امروزه، مفهوم «گذر»، محدود به عبور فيزيکي از يک پل نيست و واژه‌ي پل نيز تنها به فيزيک آن اشاره ندارد. در زندگي و دنياي امروز ما، «رسانه‌ها» و مهم‌ترين آن‌ها يعني «طراحي گرافيک» نقش اين پل را بازي مي‌کند. از اين‌رو از اختصاص اين جايزه نه‌تنها به خودم بلکه به خودم به‌عنوان يک «طراح گرافيک» بسيار شادمانم چرا که به باور من، «طراحي گرافيک»، هنر راستين عصر ما و معناي واقعي «پل» ميان انسان‌هاست.

رضا عابديني گفت:‌ من متعلق به فرهنگي هستم که هنوز اسطوره در بطن آن جاري است و هنر هنوز به پايان نرسيده است. به گمان من، طراحي گرافيک، صورت بسيار پيچيده و تغييرشکل يافته‌ي اسطوره در زمان ماست و با نگاهي فراتر از تاريخ، به خوبي مي‌توان اين صورت‌هاي دگرگون شده‌ي اسطوره‌ها را در آن بازشناسيد. چندان بي‌دليل نيست، اگر ما امروز به شکل‌ها و ميان‌برهاي کوچک روي صفحه‌ي کامپيوترهايمان «Icon» مي‌گوييم.

او متذكر شد: حرف‌ها و کلمه‌ها نيز خود، چهره‌ي ديگري از اسطوره‌هاي زمان ما هستند. امروز نوشته‌ها يگانه وسيله‌ي نگهداري داده‌ها و دانش نيستند بلکه تصاوير نيز بخش مهمي ازين وظيفه را بر عهده دارند. ازين‌روست که پرداختن به شکل و ساختار کلمات يا به زبان ديگر خوش‌نويسي و تايپوگرافي، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است و اين همان موضوع مورد علاقه‌ي من و بسياري ديگر از طراحان گرافيک و هنرمندان جهان است.

برنده‌ي ايراني جايزه‌ي پرنس‌كلاوس اظهار كرد: در آغاز عهد جديد مي‌خوانيم که: «در ابتدا کلمه بود...» و در مضموني مشابه در تصوف ايراني نيز مفهومي وجود دارد که: «تمامي معاني عالم در يک جمله مستطر است و تمامي معاني آن جمله در يک کلمه و همه‌ي معاني آن کلمه در نقطه‌ي آن نهفته است.» اين همان مضموني است که در فيلم «در ابتدا» به آن پرداخته‌ام.

در فرهنگ ايراني عصر اسلامي، کلمات، محل تجلي حقيقت‌اند. به‌همين دليل است که خط و خوش‌نويسي، شريف‌ترين هنرها نزد ايرانيان است. نوشتن که ما آن را «خوش - نويسي» مي‌خوانيم، آييني مقدس بوده است.

به اعتقاد او، به يک معنا، کلمات، خود، محل گذرند؛ جايگاه عبور حقيقت. پل‌هايي براي ارتباط ميان حقيقت و انسان و انسان‌ها با همديگر. اين مفاهيم با گذر زمان و تغييرات فراوان و ظهور مدرنيسم دگرگون شدند. کلمات، تقدس خود را از دست دادند و تنها به ابزاري براي انتقال اطلاعات، فروکاهيده شدند. امروز آن‌ها دوباره از روزني ديگر سر برآورده‌اند: طراحي حروف و تايپوگرافي به معناي اعم آن براي تصويرکردن کلمه‌ها به ويژه در طراحي گرافيک معاصر. در طراحي گرافيک، تکثير شدن و تکثر بخشيدن، حضور مهمي دارد. به‌جرات مي‌توان گفت که در گذشته، مردم به ديدن آثار هنري مي‌رفتند و امروز اين آثار گرافيکي هستند که به ديدار آن‌ها مي‌روند و اين راز ويژگي منحصر به فرد در دستان هنرمند طراح است. هر اثر هنري مي‌تواند در حکم کلمه‌اي باشد، پلي براي گذر از معنايي به معنايي و از جهاني به جهاني ديگر.

عابديني گفت: جسم آدمي در باورهاي فرهنگ متکثر جهان ايراني، «جهان کوچک» خوانده مي‌شود و روح او – همان‌گونه که من، بسيار در آثارم سعي در نشان‌دادن آن داشته‌ام - محل نزول کلمه‌هاست. ازين رو، تن آدمي نيز چون کلمات، مقدس است و گذرگاهي ست براي گذر معاني و مفاهيم. کلمه‌ها تکثير مي‌شوند و از تن آدمي مي‌گذرند، شاکله‌ي او را مي‌سازند و با او يکي مي‌شوند. اين‌گونه، انسان خود، «کلمه» مي‌شود، «پلي» براي گذر. من از روي «پلي» که با تن خود از کلمات ساخته‌ام، گذر کرده‌ام و اينک نزد شما هستم.

رضا عابديني براي دريافت جايزه‌ي 150 ميليوني از شاهزاده راهي هلند شد

اين هنرمند گرافيست در آستانه‌ي سفرش به خبرنگار بخش هنر‌هاي تجسمي خبرگزاري دانشجويان (ايسنا)، گفت: روز 11 دسامبر – 20 آذرماه جاري – با حضور ملكه‌ي هلند در آمستردام، مراسم اعطاي اين جايزه‌ي برگزار مي‌شود.

عابديني 39 ساله، جوان‌ترين نامزد دريافت جايزه‌ي اصلي پرنس كلاوس در دنيا به‌شمار مي‌رود.

جايزه‌ي فرهنگي بنياد پرنس کلاوس، شاهزاده هلند، هر ساله به‌منظور توسعه‌ي فرهنگ، افزايش آگاهي فرهنگي و ارتقاي تبادل فرهنگي و توسعه آن است به هنرمندان، متفکران و بنيادهاي فرهنگي جهان اعطا مي‌شود.

اين بنياد پيش‌تر نيز از ايران، رخشان بني‌اعتماد و ابراهيم نبوي را انتخاب كرده است.

گفته مي‌شود، از سال 1996 بنياد پرنس كلاوس تبديل به سكويي براي تبادل ميان فرهنگي شده است.

اين بنياد سالانه از وزارت امور خارجه هلند، يارانه‌اي دريافت مي‌كند و طبق اعلام، از سال 2001 اين بنياد سالانه 500هزار يورو از طريق بخت‌آزمايي به‌دست مي‌آورد.

برگزاركنندگان عابديني را نه براي آنكه گرافيست چيره‌دستي است يا سابقه‌اي طولاني در خلق آثار هنري‌اش دارد، انتخاب كرده‌اند، بلكه تاثيرگذاري وي ملاك اصلي مورد توجه‌شان بوده است.

داوران تصريح كرده‌اند كه گرافيك - مدياي مدرن - و رضا عابديني - انسان شرقي - توانسته‌اند رابطه‌ي خوبي بيابند. سنت‌هاي تصويري ايراني و گرافيك مدرن نكته مورد توجه آنها بوده است.

تاثيرگذاري عابديني، شاگردان زيادي كه از وي آموزش ديده‌اند، ‌نكته ديگر قابل توجه اين هيات بوده است.

او واحدي به‌نام "تايپ فارسي و تصوير" را به درس‌هاي رشته گرافيك در دانشگاه تهران اضافه كرده و خود آن را تدريس مي‌كند.

قرار است روز 12 دسامبر – 21 آذر نمايشگاه بزرگي از آثار عابديني در گالري بزرگ و دولتي پلت فرم 21 در آمستردام گشايش يابد.

نمايش آثار عابديني به‌صورت ديجيتال، فيلم‌هايي درباره‌ي او و ايران و نيز نمايش آثار شاگردانش از جمله برنامه‌هاي تدارك ديده شده از سوي دو طراح گرافيست بزرگ هلندي، "يرما بوم" و "هانس ولبر"، براي اين برگزيده جوان جايزه پرنس كلاوس است. اين نمايشگاه تا بعد از سال نو ميلادي برپاست.

رضا عابديني به خبرنگار ايسنا توضيح داد: 14 ماه دسامبر نيز در محل "ريت فيلد آكادميك"، دانشگاه هنر و طراحي آمستردام، درباره‌ي آثار و گرافيك ايران سخنراني و نيز ورك شاپ برگزار مي‌كند و قرار است "آنتوان بكت" نمايشگاهي خصوصي از آثار وي و "پي‌ير برنارد" در استوديوي شخصي‌اش برگزار كند.

عابديني و پي‌ير برنارد دو هنرمندي هستند كه طي سال جاري براي گرافيك دنيا افتخار آفريده‌اند.